สิทธิ์อันชอบธรรม
สิทธิ์เกิดจากการเรียกร้องเอาจากผู้อื่น
ไม่ใช่สิทธิ์ที่นำมาซึ่งความปรกติสุขเสมอไป
สิทธิ์ที่มนุษย์ควรจะได้นั้น
ไม่จำเป็นต้องแสวงหา
ไม่ต้องเรียกร้อง ต่อสู้
ไม่ต้องสร้างหรือทำลายสิ่งใดเพื่อสิทธิ์
เพราะสิทธิ์นั้นมีพร้อมอยู่แล้วในทุกผู้ทุกนาม
เมื่อเห็นว่าไม่ถูกต้องเราก็ไม่ยุ่งเกี่ยว
เมื่อเห็นว่าไม่เหมาะสม เราก็ไม่เชื่อถือ
เมื่อเห็นว่าต้องสู้ เราก็สู้ด้วยใจและวิธีของเรา
สิ่งเหล่านี้หรือมิใช่ที่เป็นสิทธิ์ของมนุษย์
บุคคลจำนวนมาก
ละทิ้งสิทธิ์อันชอบธรรมของตน
เพื่อไปแสวงหากากเดนของสิทธิ์ภายนอก
นี่เท่ากับเขาขาดสิทธิ์แห่งความเป็นมนุษย์ไปแล้ว
การประณาม หยามเหยียด
ผู้ที่อยู่ในความอดอยาก หรือถูกบีบคั้น
ใครจะเข้าใจเขา มากกว่าตัวเขาเอง
ใครจะรู้ว่าเขาควรทำอะไร มากกว่าตัวเขาเอง
ผู้ที่จำเป็นต้องกระทำผิดทั้งที่รู้ว่ามันผิด
เขาก็คงหม่นหมอง ทุกข์ตรมอยู่พอแล้ว
คนที่อยู่ดีกินดี
ไม่มีสิทธิ์ที่จะประณามหรือสั่งสอน
การกระทำของคนที่อดอยาก หรือถูกบีบคั้น
คนที่หิวโหย และถูกบีบคั้นต่างหาก
ที่มีสิทธิ์จะประณามและสั่งสอนคนอยู่ดีกินดี
เราจะประณามใครนั้น
เรารู้เหตุปัจจัยทั้งหมดในขณะที่เขากระทำหรือ
แม้แต่ตัวเราเอง
บางครั้งยังไม่อาจตอบตัวเองได้ว่า
ทำไมเราจึงทำเช่นนั้นเลย
ชีวิตที่เป็นอิสระภาพ
มีเสรีที่จะคิดและกระทำ
อย่างมีความสุขและความหวัง


